De komende weken brengen we regelmatig verslag uit vanuit onze wijkgezondheidscentra. Het is duidelijk dat we allemaal een tijd op scherp moeten staan om deze gezondheidscrisis in goede banen te leiden.

Als koepelvereniging hebben we een groot respect (en trots!) voor onze medewerkers, die met een heel team klaarstaan – logistieke en administratieve medewerkers, zorgverstrekkers en coördinatoren. Daarom schrijven we hun verhaal hier neer.

Week van 9 maart: Wereldnieuws

Het nieuws over het coronavirus beheerst het wereldnieuws. De precaire toestand in Italië wakkert ons bewustzijn aan en maakt dat we ons gaan voorbereiden op het ergste.

De teams in de wijkgezondheidscentra (WGCa) zijn volop bezig met het opstellen en aanpassen van protocols, het maken van vertalingen voor communicatie naar de patiënten toe, enz. Affiches van de FOD Volksgezondheid worden vertaald naar het Turks, de vertaling in het Bulgaars kom er ook nog aan. Ondersteunende documenten voor het onthaal worden opgemaakt in verschillende talen.

Het besef komt snel dat we met alle WGCa moeten gaan samenwerken om het werk te verdelen. Zo komen we als sector sneller vooruit. De coördinatoren van elk centrum houden elkaar via e-mail op de hoogte, documenten en vertalingen worden gedeeld via een online platform. “Als we weten dat iemand bezig is met een bepaalde vertaling hoeven anderen het niet meer te doen… Toch?”

Vrijdag 13 maart: geen vrije raadplegingen meer

In de strijd tegen het Covid-19 virus, leggen de Vlaamse en Federale overheid enkele maatregelen op. Alle evenementen worden geschrapt, horecazaken moeten sluiten. Enkel voedingswinkels, apothekers en dierenvoedingswinkels blijven open in de week en in het weekend. Alle andere winkels sluiten in het weekend.

De vrije raadplegingen worden afgeschaft in de centra. Op die manier wordt vermeden dat veel mensen tezamen in de wachtzaal zitten. Niet-dringende zorg wordt uitgesteld. Artsen doen telefonische consulten om alle vragen rond het coronavirus op te vangen en te triëren.

De centra treffen bijkomende maatregelen: een extra wachtzaal wordt ingericht om patiënten met luchtweginfecties te scheiden van de gewone patiënten, poetsdiensten worden dagelijks ingeschakeld, artsen ontsmetten hun consultatieruimte na elke consultatie.

Het risico op besmetting van de medewerkers wordt op alle mogelijke manieren tot het minimum herleid.

 

 

Maandag 16 maart: lockdown = vereenzaming

Verschillende landen gaan in “lockdown” om het coronavirus in te dammen, maar België (nog) niet.

Ook in de wijkgezondheidscentra is iedereen in volle bestrijding van het coronavirus. Naast alle maatregelen om de verspreiding van het virus te beperken, wordt er in WGC de Hoek (Oostende) ook een project gelanceerd om vereenzaming tegen te gaan in tijden van thuisisolatie: het penvriendenproject. Het coronavirus heeft namelijk tot gevolg dat mensen uit de risicogroepen (zoals ouderen) in een isolement geraken. Om dit isolement enigszins te doorbreken, stuurt het wijkgezondheidscentrum hen via de post brieven toe. De penvrienden zijn patiënten van het wijkgezondheidscentrum. De deelnemers schrijven een brief over een welbepaald en luchtig thema en richten deze aan de persoon met een kleiner netwerk. In het wijkgezondheidscentrum worden de brieven verzameld en vervolgens verdeeld. De briefschrijvers mogen uiteraard ook een antwoord verwachten. Een inspirerend project dat illustreert dat we samen het verschil kunnen maken!

Dinsdag 17 maart: mondmaskers gezocht 

Alsof het allemaal nog niet genoeg is, is de voorraad van mondmaskers aan het slinken. Vanuit de FOD Volksgezondheid wordt meegedeeld dat een nieuwe levering van mondmaskers verwacht wordt…  

In de centra worden ondertussen alternatieve manieren bedacht om hun eigen bescherming te kunnen blijven garanderen. De overheid bekijkt hoe we zelf mondmaskers kunnen naaien. En ook in de centra worden projecten opgezet waarbij patiënten zelf met naald en draad aan de slag gaan om wasbare mondmaskers te maken.  

Ondertussen worden de consulten (ook die van diëtisten, psychologen, maatschappelijk werkers) waar mogelijk vervangen door consultaties op afstand via videocalls. Door gebruik te maken van specifieke medische software wordt de privacy van de patiënt gegarandeerd. Niet alle patiënten echter, hebben voldoende digitale vaardigheden, of er zijn centra met veel anderstalige patiënten, waar de videocalls niet ingezet kunnen worden.  

Arts van WGC De Kaai in een ‘coronabox’

De centra springen flexibel om met de mankracht die er is en springen bij waar nodig. “Op dit moment bemannen verpleegkundigen en kinesisten mee het onthaal. Of zijn mensen volop aan de slag om info in andere talen te maken of op te zoeken…” 

In veel centra worden normaliter vrijwilligers ingeschakeld voor het onthaal of andere taken. Aangezien dit op dit moment teveel risico’s inhoudt, wordt beslist om hen momenteel niet in het centrum aan het werk te zetten.  Er wordt ook zoveel mogelijk van thuis uit gewerkt. Ook dit is nieuw voor onze centra, en in allerijl worden hiervoor richtlijnen opgemaakt.  

Een aantal wijkgezondheidscentra nemen het voortouw om in hun regio een triagepost op te zetten (zoals in Menen en in Aalst). Verschillende artsen en medewerkers uit de centra geven zich op om in een triagepost aan de slag te gaan.

  

Woensdag 18 maart: solidariteit verwarmt 

Er wordt gedacht in functie van de patiënten en van het ondersteunen van collega’s en interne solidariteit. In wijkgezondheidscentrum Wel en Wee in Mechelen is men gestart met het telefonisch contacteren van eenzame en geïsoleerde patiënten. Veel patiënten zitten met vragen. Men bekijkt of er een zorgvraag is of andere noden waar het centrum kan helpen. De telefoontjes worden enorm geapprecieerd door de patiënten. 

In WGC De Hoek (Oostende) heeft men een vrijwilligersnetwerk op poten gezet om mondmaskers te naaien. Het centrum heeft materiaal aangekocht en de vrijwilligers bedeeld.  

“Elk een zakje met enkele meters stof, patronen en werkomschrijving van de FOD volksgezondheid. Ik ben ze persoonlijk aan de deuren gaan hangen, heb aangebeld en ben dan drie meter achteruit gesprongen om ‘bedankt!’ te roepen”  

– coördinator WGC De Hoek 

 De maskers zullen verdeeld worden onder de thuisverpleegkundigen in Oostende.  

Ook in WGC de Bruggen (Brugge) werd een oproep gedaan om mondmaskers te maken. Het centrum neemt de rol op zich om de mondmaskers te verdelen bij verpleegkundigen, artsen en zorgorganisaties uit de buurt. 

Onze interdisciplinaire teams maken het mogelijk om continuïteit van zorg te garanderen. Artsen moeten in de eerste plaats ingezet worden in het ‘noodplan huisartsgeneeskunde’. Gelukkig zijn de andere disciplines beschikbaar (maatschappelijk werk, gezondheidspromotie, onthaal, coördinatie, enz.) om te kijken waar er nog extra moet ingezet worden om kwaliteit van zorg voor alle patiënten te blijven garanderen. Op een creatieve manier wordt gekeken hoe alle disciplines in het wijkgezondheidscentrum op een complementaire manier hun steentje kunnen bijdragen, allen met dezelfde verantwoordelijkheid en hetzelfde doel, ook in deze crisistijden.

Zo worden online kine-programma’s opgezet, instructievideo’s gemaakt en digitaal verspreid.

De situatie wordt dag per dag bekeken en geëvalueerd in de centra.

De beelden van de situatie in de Italiaanse ziekenhuizen maken dat we weer eens heel goed weten waarvoor we het doen en wat we ten allen koste moeten vermijden.

Donderdag 19 maart: Corona als teambuilding

In tijden van crisis, is de saamhorigheid groot.

In WGC de Zuidrand (Antwerpen) loopt alles bijzonder rustig. Er passeert nog weinig volk in het centrum. Wie niet nodig is, blijft immers thuis. De coördinator en zorgcoördinator zitten dagelijks kort bij elkaar om te evalueren en opnieuw bij te sturen. Nadien wordt er overlegd met het team.

“Ik sta er ook van te kijken hoeveel geregel er tot gisteren nodig was. Bovenal: ik ben heel fier op ons team! Ze doen het fantastisch goed. Corona werkt als teambuilding. Het applaus en gejoel dat gisteren om 20.00 uur door de straten klonk, was hartverwarmend”.

Vrijdag 20 maart

In tijden van ‘social distancing’ wordt er zoveel mogelijk gecommuniceerd via e-mail, Whatsapp, Skype en andere digitale tools. Via het netwerk van de Vereniging van Wijkgezondheidscentra (VWGC) vindt elk centrum steun en inspiratie bij elkaar. Zonder dit netwerk zouden de centra er niet in geslaagd zijn om te kunnen neerzetten wat ze nu al hebben kunnen waarmaken.

“Veel aan gehad, bedankt allemaal”

“Hou de moed erin allemaal!”

“De afgelopen vier dagen, leken wel vier weken, maar weir doeng voesj

 

Aan al onze medewerkers: Goed bezig!